
Luật Nhà ở 2023 không quy định thời hạn sở hữu căn hộ chung cư, chỉ quy định thời hạn sử dụng của tòa nhà. Hai khái niệm này khác nhau thế nào và người mua cần lưu ý gì.
"Mua chung cư thì được ở bao lâu?" là câu hỏi gần như ai cũng đặt ra trước khi chọn giữa căn hộ và nhà đất. Có người nghe nói chung cư chỉ sở hữu 50 năm, có người lại cho rằng sổ hồng chung cư là vĩnh viễn. Cả hai cách hiểu đều chưa chính xác, vì chúng lẫn lộn hai khái niệm khác nhau: thời hạn sở hữu căn hộ và thời hạn sử dụng của tòa nhà.
Luật Nhà ở 2023 không quy định thời hạn sở hữu
Trong quá trình soạn thảo Luật Nhà ở 2023, phương án quy định thời hạn sở hữu nhà chung cư từng được đưa ra lấy ý kiến, nhưng đã bị bỏ trước khi luật được thông qua. Luật Nhà ở 2023, có hiệu lực từ 1/8/2024, không đặt ra thời hạn sở hữu cho căn hộ chung cư.
Điều mà luật quy định là thời hạn sử dụng nhà chung cư, tức là tuổi thọ của công trình. Nói cách khác, luật quan tâm đến việc tòa nhà còn an toàn để ở hay không, chứ không đặt ra một mốc năm mà sau đó quyền sở hữu căn hộ tự động chấm dứt.
Thời hạn sử dụng được xác định thế nào
Theo Điều 58 Luật Nhà ở 2023:
- Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định căn cứ vào hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế theo kết luận kiểm định của cơ quan có thẩm quyền.
- Thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế phải được ghi trong văn bản thẩm định theo pháp luật về xây dựng.
- Thời hạn được tính từ khi nhà chung cư được nghiệm thu đưa vào sử dụng.
- Khi nhà chung cư hết thời hạn theo hồ sơ thiết kế, hoặc chưa hết hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ đạo kiểm định, đánh giá chất lượng công trình.
Như vậy, hết thời hạn thiết kế không đồng nghĩa với việc tòa nhà phải phá dỡ ngay. Kết quả kiểm định sẽ quyết định tòa nhà được tiếp tục sử dụng, phải cải tạo hay phải phá dỡ để xây dựng lại.

Khi tòa nhà phải phá dỡ thì quyền của chủ căn hộ ra sao
Đây là nỗi lo lớn nhất của người mua chung cư. Nguyên tắc chung theo luật hiện hành là chủ sở hữu căn hộ không mất quyền lợi khi tòa nhà hết thời hạn sử dụng. Trường hợp phải phá dỡ, luật có cơ chế cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, trong đó chủ sở hữu được bố trí tái định cư hoặc bồi thường theo quy định.
Một vài điểm nên hiểu đúng:
- Quyền sở hữu căn hộ gắn với quyền sử dụng chung phần đất xây dựng tòa nhà. Khi tòa nhà được xây lại trên chính khu đất đó, chủ sở hữu cũ có quyền lợi trong dự án mới theo phương án được phê duyệt.
- Phương án cụ thể (diện tích tái định cư, hệ số đổi, phần phải bù thêm) phụ thuộc vào từng dự án cải tạo và quy định tại thời điểm đó.
- Quá trình cải tạo chung cư cũ trên thực tế thường kéo dài, nên đây là rủi ro về thời gian và chất lượng sống nhiều hơn là rủi ro mất tài sản.
Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi năm 2026
Năm 2026, Bộ Xây dựng soạn thảo dự án Luật Nhà ở sửa đổi, và Chính phủ đã trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 khóa XVI (tháng 10/2026). Theo báo Tuổi Trẻ ngày 11/9/2026, bản dự thảo mới nhất ở thời điểm đó đã bỏ khái niệm "chung cư có thời hạn" từng xuất hiện trong bản trước, vì nhiều đại biểu lo ngại khái niệm này khiến người dân hiểu rằng quyền sở hữu chấm dứt khi tòa nhà hết tuổi thọ.
Cũng theo dự thảo được báo này nêu:
- Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định trong hồ sơ thiết kế, tính từ khi đưa vào khai thác, sử dụng.
- Nhà chung cư bị hư hỏng khi còn trong thời hạn phải được sửa chữa để bảo đảm thời hạn sử dụng; nếu không bảo đảm được thì thời hạn được tính lại theo thiết kế cải tạo.
- Dự thảo liệt kê các trường hợp phải phá dỡ, như hư hỏng do cháy nổ, thiên tai, hoặc kết cấu chính có nguy cơ sập đổ.
Tính đến ngày viết bài, luật sửa đổi chưa được thông qua, nên các quy định nêu trên vẫn là dự thảo. Khi có văn bản chính thức, bài viết sẽ được cập nhật.
Người mua chung cư nên lưu ý gì
Từ góc độ thực tế, tuổi thọ tòa nhà và chất lượng vận hành quan trọng hơn câu hỏi "sở hữu bao lâu". Khi chọn căn hộ, nên xem xét:
- Chủ đầu tư và đơn vị thi công: lịch sử các dự án đã bàn giao, chất lượng sau năm đến mười năm sử dụng.
- Quỹ bảo trì 2%: đã được bàn giao cho ban quản trị chưa, đang được quản lý thế nào. Quỹ này dùng để bảo trì phần sở hữu chung, ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ tòa nhà.
- Ban quản trị và đơn vị vận hành: hoạt động minh bạch, có kế hoạch bảo trì định kỳ.
- Với căn hộ đã qua sử dụng: năm đưa vào sử dụng, tình trạng kết cấu, thấm dột, thang máy, hệ thống phòng cháy.
- Pháp lý căn hộ: đã có giấy chứng nhận chưa, có tranh chấp phần sở hữu chung hay không.
Căn hộ du lịch, condotel khác căn hộ chung cư
Một điểm dễ nhầm: các sản phẩm như căn hộ du lịch, condotel, officetel nằm trên đất thương mại dịch vụ thường có thời hạn sử dụng đất theo thời hạn của dự án, ví dụ 50 năm. Đây là thời hạn sử dụng đất, khác với căn hộ chung cư để ở. Khi mua những sản phẩm này, cần hỏi rõ thời hạn ghi trên giấy chứng nhận và phương án khi hết hạn.
Tóm tắt
Căn hộ chung cư để ở hiện không có thời hạn sở hữu theo Luật Nhà ở 2023. Thứ có thời hạn là tuổi thọ công trình, được xác định theo thiết kế và kiểm định thực tế. Khi tòa nhà không còn an toàn, chủ sở hữu được giải quyết quyền lợi theo cơ chế cải tạo, xây dựng lại. Với người mua, chất lượng xây dựng và vận hành mới là yếu tố quyết định căn hộ dùng được bao lâu.
Tòa nhà có tuổi thọ. Quyền của bạn với căn hộ thì không tự hết hạn theo năm tháng.
Ảnh: Tháp căn hộ bên xa lộ Hà Nội và chung cư ở Quận 7 cũ (trungydang, CC BY 3.0, Wikimedia Commons).
